Las Łagiewnicki
ZIELONE PŁUCA ŁODZI

O lesie łagiewnickim

Las Łagiewnicki – kompleks leśny położony w granicach administracyjnych miasta Łodzi, zajmujący powierzchnię 1205,45 ha; największy teren rekreacyjny Łodzi. Obecnie jest jednym z największych kompleksów leśnych znajdującym się w granicach miasta w Europie.

Pochodzenie nazwy i kontekst historyczny


Nazwa lasu pochodzi od osady Łagiewniki powstałej prawdopodobnie już w XI wieku, pełniącej służebną funkcję wobec grodu w Zgierzu. Nazwa osady z kolei pochodzi od dostarczanych na dwór książęcy łagwi (łągwi), czyli naczyń z drewna i skóry, służących do przechowywania i przenoszenia napojów. W późniejszym czasie wieś stała się własnością szlachecką, m.in. Łagiewnickich, którzy przyjęli nazwisko od nazwy miejscowości (2. poł. XVI wieku), Bełdowskich i Żeleskich (w XVII wieku), Stokowskich, Karnkowskich, Zawiszów i Zarębów (XVIII – XIX wiek), a od 1886 r. Łagiewniki przeszły w ręce baronostwa Heinzlów – spolszczonych Niemców, którzy na miejscu dawnego dworu wybudowali pałac.
Kilkakrotnie na terenie lasu miały miejsce ważne wydarzenia historyczne.
W 1863 r. stacjonowali tutaj powstańcy pod dowództwem J. Sawickiego, a następnie Józefa Dworzaczka, którego oddziały stoczyły krwawą bitwę pod Dobrą.
18 czerwca 1905 r. agitatorzy PPS od kaplicy św. Antoniego poprowadzili w stronę Bałuckiego Rynku manifestantów (po paru dniach rozpoczęło się w Łodzi pierwsze w imperium carskim powstanie zbrojne robotników – 22-24 czerwca).
W okresie II wojny światowej Las Łagiewnicki był miejscem kilku egzekucji dokonanych przez hitlerowców.


Położenie i charakterystyka lasu

Las Łagiewnicki położony jest w północno-wschodniej części miasta. Zajmuje obszar 1205 ha. Graniczy z ul. Łagiewnicką od zachodu, sąsiaduje z osadą Rogi i Osiedlem Powstania 1863 r. od południa, z osadami Modrzew, Moskule i Łodzianka od wschodu oraz osadą Skotniki od północy, zbiegając się z granicą administracyjną miasta Łodzi.
Las jako jeden z nielicznych o cechach naturalnych będących pozostałością po dawnej Puszczy Łódzkiej (istniejącej na terenie miasta i wokół niego jeszcze 200 lat temu), charakteryzuje się wyżynnym krajobrazem o zróżnicowanej rzeźbie, której wyniosłości wahają się od 215 do 260 m n.p.m.
Cały kompleks leży w dorzeczu Bzury, która bierze swój początek u podnóża Wzgórz Łagiewnickich.

Flora i fauna

Prowadzone przez botaników łódzkich badania szaty roślinnej lasu potwierdziły występowanie 542 gatunków roślin naczyniowych, w tym 101 gatunków drzew i krzewów. Mikolodzy szacują liczbę gatunków grzybów na ok. 1000.
Niemal połowę obszaru zajmują dęby szypułkowe i bezszypułkowe – 42% , Sosna zwyczajna 27%, brzoza brodawkowata 20%, świerk pospolity 4%, grab pospolity 3% oraz w dalszej kolejności modrzew, olsza, buk zwyczajny, klon zwyczajny, lipa drobnolistna, jodła pospolita, jodła czarna, sosny: czarna, wejmutka, Banksa, daglezja zielona, dąb czerwony, topole: osika i czarna, jesion wyniosły, klony: jawor, polny, srebrzysty, wiązy: szypułkowy, górski, polny, jarzęby: szwedzki, brekinia; robinia akacjowa, brzoza omszona, kasztanowiec zwyczajny, lipa szerokolistna, wierzby, limba. Średni wiek drzewostanu to ok. 80 lat, choć w środkowej i północno-zachodniej części lasu zachowały się dwustuletnie dęby. Do najliczniej występujących krzewów należą czeremcha zwyczajna, kruszyna pospolita, kalina koralowa, szakłak pospolity, jarzębina, leszczyna, bez czarny.
Badania występującej w lesie fauny pozwoliły stwierdzić 500 gatunków owadów (w tym m.in. 21 gatunków motyli), 115 gatunków ptaków, 25 gatunków ssaków, 15 gatunków ryb.

Ochrona przyrody

W celu spopularyzowania Lasu Łagiewnickiego, a jednocześnie z myślą o ochronie przed "zadeptaniem", począwszy od roku 1965 wytyczono wiele szlaków pieszych i rowerowych, ścieżki przyrodniczo-leśne oraz umieszczono w wielu miejscach tablice informujące o walorach i historii danego miejsca.
W 1996 r. z części lasu utworzono rezerwat przyrody Las Łagiewnicki o powierzchni 69,85 ha. Głównym przedmiotem ochrony jest kompleks naturalnych fitocenoz różnorodnych postaci grądu i dąbrowy świetlistej. 31 grudnia 1996 r. prawie cały kompleks wszedł w skład Parku Krajobrazowego Wzniesień Łódzkich rozciągającego się pomiędzy Łodzią, Strykowem i Brzezinami.

Centrum Leczenia Chorób Płuc

W roku 1946 uwzględniając korzystne warunki klimatyczne oddano w Łagiewnikach (w dawnym pałacu Heinzla) Sanatorium Przeciwgruźlicze dla Dzieci. Kilka lat później przy ul. Okólnej rozpoczęto budowę nowych pawilonów w celu utworzenia szpitala. 1 stycznia 1966 r. placówka formalnie zaczęła pracować jako Szpital Chorób Płuc w oparciu o uchwałę Wydziału Zdrowia i Opieki Społecznej Prezydium Rady Narodowej miasta Łodzi z dnia 20 grudnia 1965 r. Skoncentrowano w nim wszystkie miejskie oddziały leczenia chorób płuc, kliniki akademii medycznych oraz włączono do niego Klinikę Ftyzjatryczną Studium Doskonalenia Lekarzy. Zasadniczym celem działalności szpitala miało być diagnozowanie, leczenie gruźlicy oraz innych chorób płuc.
Darmowe strony www dla każdego